Op elke fles Scotch staat een categorienaam, en wie weet wat die betekent, leest een etiket veel gerichter. Het is geen marketingterm: sinds 2009 staat in de Scotch Whisky Regulations dat elke Scotch op de voorkant van de fles moet vermelden tot welke van vijf categorieën hij behoort.
Kort advies
De vijf categorieën gaan over hoe de whisky is gemaakt: single malt en single grain komen van één distilleerderij, de blends zijn mengsels. Zoek je een constante stijl, dan is een blended Scotch een goed begin. Wil je het karakter van één distilleerderij, kies dan een single malt en lees de beschrijving van de producent. Alcohol is alleen bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar.
Onafhankelijk advies met affiliatelinks: wij ontvangen mogelijk een commissie, zonder extra kosten voor jou. Zie de affiliate-vermelding.
Eerst de basis: wat is Scotch?
Scotch Whisky is een whisky die in Schotland is gedistilleerd van water en gemoute gerst, waaraan alleen hele korrels van andere granen mogen worden toegevoegd. De drank rijpt minimaal drie jaar in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter en heeft een alcoholpercentage van minimaal 40 procent. Er mag niets aan worden toegevoegd behalve water en gewone karamelkleurstof. Alles wat hieronder volgt, bouwt daarop voort.
De vijf categorieën
Twee categorieën komen van één distilleerderij. Single Malt Scotch Whisky is gedistilleerd in één distilleerderij, uitsluitend van water en gemoute gerst, in potstills (in één of meer batches). Single Grain Scotch Whisky komt ook van één distilleerderij, maar is geen single malt en geen blend; naast gemoute gerst mogen daarvoor ook hele korrels van andere granen worden gebruikt.
De andere drie zijn mengsels. Blended Malt Scotch Whisky is een mengsel van twee of meer single malts uit meer dan één distilleerderij. Blended Grain Scotch Whisky is een mengsel van twee of meer single grain-whisky’s uit meer dan één distilleerderij. En Blended Scotch Whisky, de categorie die de meeste mensen als blend kennen, is een mengsel van één of meer single malts met één of meer single grain-whisky’s.
Waarom “single” niet “één vat” betekent
Het woord single verwijst naar één distilleerderij, niet naar één vat. Een single malt kan dus een mengsel zijn van vaten uit dezelfde distilleerderij van verschillende leeftijden. Voor het technisch dossier van Scotch Whisky is het verschil duidelijk: whisky van één distilleerderij die niet met andere whisky wordt gemengd, moet worden verkocht als Single Malt of Single Grain Scotch Whisky.
Blend of single malt: waar zit het verschil?
Het grootste deel van de Scotch wordt volgens het technisch dossier als Blended Scotch Whisky gedronken. De kunst van het mengen van single malts en single grains is de taak van de master blender van elk bedrijf, en een blend streeft vaak naar een constante stijl. Een single malt toont juist het karakter van één distilleerderij en de streek waar die ligt, dat noemt het dossier ook expliciet.
Regio’s en plaatsnamen op het etiket
De naam van een Schotse plaats of streek mag direct vóór de categorienaam worden gezet, bijvoorbeeld om aan te geven waar de whisky is gedistilleerd, mits dat klopt. Zo’n vermelding zegt iets over de stijl. Rokerige, turfrijke whisky’s zijn bijvoorbeeld kenmerkend voor het zuiden van Islay, zoals de producent van Lagavulin 16 beschrijft. Bij Lagavulin 16 geeft de producent bovendien aan dat de whisky ten minste 16 jaar in eikenhouten vaten heeft gerijpt.
Wat is er verboden?
Sinds 2009 is de term “pure” niet meer toegestaan voor het etiket, de verpakking, de verkoop of de reclame van Scotch, zodat consumenten niet in verwarring raken. Ook mag de categorienaam niet worden overschreven of gecombineerd met andere woorden, en moet hij even opvallend zijn als andere beschrijvingen op het etiket.
Hoe kies je?
Wil je een constante stijl, dan is een blended Scotch een goed begin. Zoek je het karakter van één distilleerderij, kies dan een single malt en lees de beschrijving van de producent. Twijfel je over rokerigheid? Proef dan eerst een klein formaat of een glas in een bar.
Maak je liever een cocktail, dan is een eenvoudige blended Scotch vaak voldoende voor bijvoorbeeld een Whiskey Sour, al gebruikt de IBA daarvoor bourbon.
Uit onze selectie
Wil je de categorieën uit deze gids op een etiket terugzien? Deze flessen uit onze selectie lenen zich daarvoor.
Scotch uit onze selectie
Een Scotch met jaartal
Glenfarclas
Glenfarclas Vintage 2015
Whisky van Glenfarclas, 700 ml, 43% alcohol.
Zoek je een Scotch met een jaartal in de naam, dan is dit de fles om het etiket bij te lezen.
Glenfarclas Vintage 2015 · 700 ml · 43% alcohol
Een Scotch van Johnnie Walker
Johnnie Walker
Johnnie Walker Black Label
Whisky van Johnnie Walker, 700 ml, 40% alcohol.
Voor wie een Scotch van dit merk naast de categorieën uit deze gids wil leggen.
Johnnie Walker Black Label · 700 ml · 40% alcohol
Een Ardbeg met 46%
Ardbeg
Ardbeg 10 years
Whisky van Ardbeg, 700 ml, 46% alcohol.
Past bij wie een Scotch met een hoger alcoholpercentage zoekt.
Ardbeg 10 years · 700 ml · 46% alcohol
Achtergrond bij de producten
Whiskymerken in deze gids
- Glenfarclas. Glenfarclas is een Speyside-distilleerderij in Ballindalloch (Schotland), in handen van de familie Grant. Bron: Wikipedia (EN)
- Johnnie Walker. Johnnie Walker is een Scotchmerk dat in 1820 in het Schotse Kilmarnock is begonnen. Bron: Wikipedia (EN)
Wat betekent het label?
- Scotch whisky. Volgens de Britse regelgeving (Scotch Whisky Regulations 2009) is Scotch whisky gerijpt in Schotland, minimaal drie jaar, uitsluitend in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter, en heeft hij een alcoholpercentage van minimaal 40%. Bron: Scotch Whisky Regulations 2009 (legislation.gov.uk)
Verantwoord genieten
- Alcohol en gezondheid. Het Voedingscentrum adviseert geen alcohol te drinken en, wie toch drinkt, niet meer dan 1 glas per dag. Onder de 18 geen alcohol: volgens het Voedingscentrum is alcohol voor jongeren extra schadelijk en mag het volgens de wet niet aan hen verkocht worden. Bron: Voedingscentrum
Algemene achtergrond uit de genoemde bronnen, geen beoordeling van de producten zelf.
Veelgestelde vragen
Wat mag er aan Scotch worden toegevoegd?
Alleen water en gewone karamelkleurstof. Alle andere toevoegingen zijn niet toegestaan.
Wat is het minimale alcoholpercentage?
Scotch heeft een alcoholpercentage van minimaal 40 procent.
Waar moet de categorie op de fles staan?
Op de voorkant van de fles en op elke aparte verpakking, tenzij de voorkant van de fles door die verpakking duidelijk zichtbaar blijft.
Welke categorie wordt het meest gedronken?
Volgens het technisch dossier van Scotch Whisky is dat Blended Scotch Whisky.
Wil je ook de verschillen met bourbon en Ierse whiskey begrijpen? Lees dan whisky of whiskey en bourbon uitgelegd. Alcohol is niet bedoeld voor personen onder de 18 jaar.
Affiliatelink. Koop je via onze link, dan ontvangen wij mogelijk een commissie. Voor jou verandert de prijs niet. Lees hoe wij werken.






