18+  ·  Alcohol is niet bedoeld voor personen onder de 18 jaar. Geniet met mate.

Selecties Uitleg

Whisky of whiskey? De verschillen uitgelegd

Fles whisky met verpakking en een tulpvormig proefglas
Foto: JIP · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

Op de fles staat whisky of whiskey, en je vraagt je af of die extra e iets zegt over de kwaliteit. Dat doet hij niet: de spelling hangt vooral samen met traditie en herkomst. De echte verschillen zitten in wat de wet per land voorschrijft.

Kort advies

De e in whiskey is een kwestie van traditie en herkomst, geen kwaliteitsmerk. Kijk liever naar de regels per land, want Scotch, bourbon en Ierse whiskey stellen elk eigen eisen. Hou je van zacht, zoet of rokerig, dan geeft het slot van deze gids per smaak een richting. Alcohol is alleen bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar.

Onafhankelijk advies met affiliatelinks: wij ontvangen mogelijk een commissie, zonder extra kosten voor jou. Zie de affiliate-vermelding.

De spelling: traditie, geen kwaliteitsmerk

Als vuistregel schrijft Schotland whisky en schrijft Ierland whiskey. Strikt is die regel niet: in de Amerikaanse regelgeving staat expliciet dat het woord zowel met als zonder e mag worden geschreven. De beschermde Europese naam van de Ierse drank bevat zelfs beide varianten: “Irish Whiskey/Uisce Beatha Eireannach/Irish Whisky”. De spelling zegt dus iets over de gewoonte van een land of producent, maar niets over hoe goed de whisky is.

Wat zegt de wet over Scotch?

Als de spelling niets verraadt, doet de wet dat wel. Voor Scotch Whisky liggen de regels vast in de Scotch Whisky Regulations 2009, en die beginnen bij de herkomst: een Scotch moet in Schotland worden gedistilleerd en gerijpt. De drank rijpt minimaal drie jaar in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter en heeft een alcoholpercentage van minimaal 40 procent. Naast water mag er alleen gewone karamelkleurstof in zitten. Hoe de categorieën heten en wat ze betekenen, lees je in onze gids over single malt en blends.

Bourbon en Amerikaanse whiskey

In de Verenigde Staten is whiskey een distillaat van een gefermenteerde graanmaische dat in eiken vaten wordt bewaard en op minimaal 40 procent alcohol wordt gebotteld. Bourbon is daarbinnen een stijl met eigen eisen, bijvoorbeeld een grondstof met minimaal 51 procent mais en rijping in nieuwe, aangebrande eikenhouten vaten. Het woord bourbon mag volgens de Amerikaanse regels alleen worden gebruikt voor whiskey die in de Verenigde Staten is gedistilleerd en gerijpt. Meer details staan in bourbon uitgelegd.

Ierse whiskey

Ierse whiskey is een beschermde Europese herkomstaanduiding. De drank wordt gemaakt van gemoute granen, al dan niet met hele korrels van andere granen, rijpt minimaal drie jaar in houten vaten van maximaal 700 liter en heeft een minimaal alcoholpercentage van 40 procent. Volgens de Europese Commissie rijpt Ierse whiskey op het eiland Ierland, en de drank kan niet in het vat worden geëxporteerd.

Over de smaak is de officiële specificatie duidelijk: Ierse whiskey is doorgaans zacht, mild en zijdezacht in de mond, met fruitige, honingachtige, bloemige en houtige tonen.

Welke stijl past bij jou?

Houd je van zacht? Begin dan bij een Ierse whiskey zoals Redbreast 12, een single pot still-whiskey die de maker beschrijft als gemaakt van gemoute en ongemoute gerst en driemaal gedistilleerd in koperen potstills. Houd je van zoet en vol, kijk dan naar een Kentucky straight bourbon, zoals Buffalo Trace.

Ligt je voorkeur bij rokerig, zoek dan een whisky van Islay, zoals Lagavulin 16, die de producent omschrijft met een uitgesproken turfrook. Wil je cocktails maken, dan is een degelijke bourbon of rye zeer geschikt voor een Old Fashioned of een Manhattan. Dit zijn voorbeelden: geen aanbiedingen en geen advies om een bepaald merk te kopen. Ze laten alleen zien hoe de stijlen zich onderscheiden.

Zo proef je

Schenk een klein bodempje in een tulpvormig glas, bijvoorbeeld een Glencairn-glas, en ruik eerst. Neem daarna een kleine slok en voeg eventueel een paar druppels water toe: dat kan aroma’s openen. Meer over glazen lees je in glaswerk voor wijn, whisky en cocktails. Alcohol is niet bedoeld voor personen onder de 18 jaar.

Uit onze selectie

De spelling zie je het best op de fles zelf. Hieronder staan Scotch en whiskey uit onze selectie.

Whisky (Scotch) uit onze selectie

Whiskey uit onze selectie

Achtergrond bij de producten

Whiskymerken in deze gids

  • Glenfarclas. Glenfarclas is een Speyside-distilleerderij in Ballindalloch (Schotland), in handen van de familie Grant. Bron: Wikipedia (EN)
  • Johnnie Walker. Johnnie Walker is een Scotchmerk dat in 1820 in het Schotse Kilmarnock is begonnen. Bron: Wikipedia (EN)
  • Jameson. Jameson is een blended Ierse whiskey, oorspronkelijk een van de zes belangrijkste Dublinse whiskeys. Bron: Wikipedia (EN)
  • Jack Daniel’s. Jack Daniel’s is een merk Tennessee whiskey uit Lynchburg, Tennessee, verpakt in vierkante flessen. Bron: Wikipedia (EN)

Wat betekent het label?

  • Scotch whisky. Volgens de Britse regelgeving (Scotch Whisky Regulations 2009) is Scotch whisky gerijpt in Schotland, minimaal drie jaar, uitsluitend in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter, en heeft hij een alcoholpercentage van minimaal 40%. Bron: Scotch Whisky Regulations 2009 (legislation.gov.uk)
  • Irish whiskey. Volgens de officiële specificatie van de Ierse overheid heeft Irish whiskey een alcoholpercentage van minimaal 40% en rijpt hij minimaal drie jaar in houten vaten (bijvoorbeeld eiken) van maximaal 700 liter. Bron: Irish Whiskey Technical File (Ierse overheid)
  • Bourbon. Volgens de Amerikaanse regelgeving (27 CFR 5.143) wordt bourbon gemaakt van een gefermenteerde mash met minstens 51% maïs, gedistilleerd op 160 proof of lager en gerijpt in nieuwe, gebrande eikenhouten vaten. Bron: US 27 CFR 5.143 (eCFR)

Verantwoord genieten

  • Alcohol en gezondheid. Het Voedingscentrum adviseert geen alcohol te drinken en, wie toch drinkt, niet meer dan 1 glas per dag. Onder de 18 geen alcohol: volgens het Voedingscentrum is alcohol voor jongeren extra schadelijk en mag het volgens de wet niet aan hen verkocht worden. Bron: Voedingscentrum

Algemene achtergrond uit de genoemde bronnen, geen beoordeling van de producten zelf.

Veelgestelde vragen

Is whiskey met een e beter dan whisky?

Nee. De spelling zegt niets over de kwaliteit. In de Amerikaanse regels mag het woord op beide manieren worden geschreven en de Europese naam van Ierse whiskey bevat beide spellingen.

Hoe lang moet whisky minimaal rijpen?

Scotch en Ierse whiskey rijpen volgens hun regels minimaal drie jaar. Bij Amerikaanse straight whiskey is het minimum twee jaar. Staat er een leeftijd op het etiket, dan is dat een extra aanwijzing voor de stijl.

Mag elke whisky zich Scotch of bourbon noemen?

Nee. Scotch moet in Schotland worden gedistilleerd en gerijpt, en het woord bourbon mag volgens de Amerikaanse regels alleen worden gebruikt voor whiskey die in de Verenigde Staten is gedistilleerd en gerijpt.

Affiliatelink. Koop je via onze link, dan ontvangen wij mogelijk een commissie. Voor jou verandert de prijs niet. Lees hoe wij werken.

Alcohol is niet bedoeld voor personen onder de 18 jaar. Geniet met mate.

Meer lezen