Een beknopte woordenlijst bij onze gidsen. Elk begrip is gecontroleerd tegen de vermelde bron; de lijst beschrijft streek, druif, regelgeving of merk en geeft geen oordeel over een product. Hoe wij daarmee werken, lees je bij Zo kiezen wij.
- Wijnstreken
- Druiven
- Whisky: regels en stijlen
- Whisky: gebieden en merken
- Rioja, Cava en Port
- Champagne
- Serveren
Wijnstreken
- Alentejo
- Alentejo is een Portugese wijnregio. Bron: Wikipedia (EN)
- Beaujolais
- Beaujolais is een Franse AOC-wijn uit de Bourgogne. Rode Beaujolais wordt meestal van de Gamay-druif gemaakt, die een dunne schil heeft en weinig tannine bevat. Bron: Wikipedia (EN)
- Bordeaux
- Bordeaux-wijn komt uit de streek rond de stad Bordeaux in Zuidwest-Frankrijk, aan de Garonne. Bron: Wikipedia (EN)
- Bourgogne
- Bourgogne is een wijnstreek in het oosten van Frankrijk, in de dalen en op de hellingen ten westen van de Saône. Bron: Wikipedia (EN)
- Champagne
- Champagne is mousserende wijn uit de Franse wijnstreek Champagne, gemaakt volgens de regels van de AOC. Die schrijven onder meer voor uit welke gebieden de druiven mogen komen. Bron: Wikipedia (EN)
- Douro
- De Douro is een Portugese wijnregio rond de rivier de Douro. Bron: Wikipedia (EN)
- Elzas (Alsace)
- De Elzas is een Franse wijnstreek die wijnen voortbrengt onder de naam Vin d’Alsace. Bron: Wikipedia (EN)
- Languedoc-Roussillon
- Languedoc-Roussillon ligt in Zuid-Frankrijk. Hier valt ook de aanduiding Vin de Pays d’Oc onder. Bron: Wikipedia (EN)
- Loirevallei
- De Loirevallei loopt van de Muscadet-streek aan de Atlantische kust tot Sancerre en Pouilly-Fumé, ten zuidoosten van Orléans. Bron: Wikipedia (EN)
- Mendoza
- Mendoza is de belangrijkste wijnregio van Argentinië en levert bijna twee derde van de Argentijnse wijnproductie. De wijngaarden liggen aan de voet van de Andes, op grote hoogte. Bron: Wikipedia (EN)
- Mosel
- De Mosel is een van de 13 Duitse wijnregio’s voor kwaliteitswijn en is genoemd naar de rivier de Moezel. Bron: Wikipedia (EN)
- Navarra
- Navarra is een Spaanse herkomstbenaming voor wijn uit de zuidelijke helft van Navarra. De wijngaarden liggen op de lagere hellingen van de Pyreneeën. Bron: Wikipedia (EN)
- Oregon
- Oregon is volgens Wikipedia de vierde wijnproducerende staat van de VS, na Californië, Washington en New York. Bron: Wikipedia (EN)
- Penedès
- Penedès ligt in het zuiden van Catalonië (Spanje), tussen een kustgebergte en de Middellandse Zee. Bron: Wikipedia (EN)
- Pfalz
- De Pfalz is een Duitse wijnstreek in Rijnland-Palts. Bron: Wikipedia (EN)
- Piëmont
- Piëmont ligt in het noordwesten van Italië. De bekendste wijnen zijn Barolo en Barbaresco, gemaakt van de Nebbiolo-druif. Bron: Wikipedia (EN)
- Port
- Port is een versterkte wijn uit Portugal met een alcoholgehalte tussen 19 en 22 procent. Het is een typisch zoete wijn, geserveerd als aperitief, digestief of dessertwijn. Bron: Wikipedia (NL)
- Port
- Volgens het Portugese wijninstituut IVDP is port een versterkte wijn uit het afgebakende Douro-gebied, waarbij de gisting wordt gestopt door druivenbrandewijn toe te voegen. Het alcoholgehalte ligt meestal tussen 19 en 22% vol. Bron: IVDP (Port-instituut)
- Provence
- De Provence ligt in het zuidoosten van Frankrijk. De Romeinen noemden het gebied provincia nostra, ‘onze provincie’, en daaraan dankt de streek zijn naam. Bron: Wikipedia (EN)
- Rhône
- De Rhône-wijnregio ligt in Zuid-Frankrijk, in de Rhônevallei, en brengt wijnen voort onder verschillende AOC-benamingen. Bron: Wikipedia (EN)
- Rías Baixas
- Rías Baixas is een Spaanse herkomstbenaming (DO) in Galicië, bekend om witte wijn van de Albariño-druif. Bron: Wikipedia (EN)
- Ribera del Duero
- Ribera del Duero is een Spaanse herkomstbenaming op het noordelijke plateau van het land. Bron: Wikipedia (EN)
- Rioja
- Rioja is een Spaanse wijnregio met de hoogste Spaanse kwaliteitsclassificatie, D.O.Ca. (denominación de origen calificada). Bron: Wikipedia (EN)
- Toscane
- Toscane ligt in Midden-Italië aan de Tyrrheense kust. Chianti en Brunello di Montalcino komen uit deze streek. Bron: Wikipedia (EN)
- Veneto
- De Veneto is een regio in het noordoosten van Italië met Venetië als hoofdstad. Bron: Wikipedia (EN)
- Zuid-Australië
- Zuid-Australië levert meer dan de helft van alle Australische wijn. Bron: Wikipedia (EN)
Druiven
- Albariño
- Albariño, in Portugal alvarinho genoemd, is een witte druif uit Galicië (noordwest-Spanje) en noordwest-Portugal. Bron: Wikipedia (EN)
- Cabernet Sauvignon
- Cabernet Sauvignon is een van de bekendste rode druiven ter wereld en wordt in bijna elk groot wijnland geteeld. Hij ontstond in de 17e eeuw in Frankrijk door natuurlijke kruising. Bron: Wikipedia (EN)
- Chardonnay
- Chardonnay is een groene druif voor witte wijn. Het ras komt oorspronkelijk uit de Bourgogne en wordt tegenwoordig overal ter wereld geteeld. Bron: Wikipedia (EN)
- Chenin blanc
- Chenin blanc is een witte druif uit de Loirevallei. Door de hoge zuurgraad kan hij zowel mousserende als zoete wijn opleveren. Bron: Wikipedia (EN)
- Corvina
- Corvina is een Italiaanse druif die vrijwel alleen in de Veneto wordt geteeld. Hij wordt samen met andere druiven gebruikt voor Bardolino en Valpolicella. Bron: Wikipedia (EN)
- Grenache (garnacha)
- Grenache, in Spanje garnacha genoemd, is een van de meest aangeplante rode druiven ter wereld. Hij rijpt laat en heeft daarom warme, droge omstandigheden nodig. Bron: Wikipedia (EN)
- Grüner Veltliner
- Grüner Veltliner is een witte druif die vooral in Oostenrijk wordt geteeld. De wijn is volgens Wikipedia vaak fris en peperig. Bron: Wikipedia (NL)
- Malbec
- Malbec is een donkere druif met veel kleurstof. Hij geeft intense, tanninerijke rode wijn en staat ook bekend als côt. Bron: Wikipedia (NL)
- Merlot
- Merlot is een donkerblauwe druif die zowel puur als in blends wordt gebruikt. Hij rijpt eerder dan Cabernet Sauvignon, waarmee hij vaak wordt gemengd. Bron: Wikipedia (EN)
- Montepulciano
- Montepulciano is een rode Italiaanse druif en de belangrijkste druif achter Montepulciano d’Abruzzo. Niet te verwarren met Vino Nobile di Montepulciano, die vooral van Sangiovese wordt gemaakt. Bron: Wikipedia (EN)
- Nebbiolo
- Nebbiolo is een Italiaanse rode druif uit Piëmont en de druif van Barolo en Barbaresco. De naam komt vermoedelijk van nebbia, het Italiaanse woord voor mist. Bron: Wikipedia (EN)
- Pinot noir
- Pinot noir is een rode druif die vooral in koelere klimaten wordt geteeld. De naam komt van de Franse woorden voor den en zwart, een verwijzing naar de dennenappelvormige trossen. Bron: Wikipedia (EN)
- Riesling
- Riesling is een witte druif die vooral in Duitsland en de Elzas populair is. Bron: Wikipedia (NL)
- Sauvignon blanc
- Sauvignon blanc is een witte druif met een groenige schil. De oorsprong ligt in Zuidwest-Frankrijk. Bron: Wikipedia (NL)
- Syrah (shiraz)
- Syrah wordt in een aantal landen, waaronder Australië, Shiraz genoemd; het is dezelfde druif. Bron: Wikipedia (NL)
- Tempranillo
- Tempranillo komt oorspronkelijk uit Spanje en wordt veel gebruikt voor volle rode wijn. De naam komt van het Spaanse temprano (vroeg), omdat de druif weken eerder rijpt dan de meeste Spaanse rode druiven. Bron: Wikipedia (EN)
- Verdejo
- Verdejo is een witte druif die in Spanje wordt geteeld. Bron: Wikipedia (NL)
- Viognier
- Viognier is een witte druif. In de Rhône is het de enige toegestane druif voor de wijn Condrieu. Bron: Wikipedia (EN)
Whisky: regels en stijlen
- Blended Scotch
- Een blended Scotch is volgens de Britse regelgeving een mengsel van een of meer single malt Scotch-whisky’s met een of meer single grain Scotch-whisky’s. Bron: Scotch Whisky Regulations 2009 (legislation.gov.uk)
- Bourbon
- Volgens de Amerikaanse regelgeving (27 CFR 5.143) wordt bourbon gemaakt van een gefermenteerde mash met minstens 51% maïs, gedistilleerd op 160 proof of lager en gerijpt in nieuwe, gebrande eikenhouten vaten. Bron: US 27 CFR 5.143 (eCFR)
- Irish whiskey
- Volgens de officiële specificatie van de Ierse overheid heeft Irish whiskey een alcoholpercentage van minimaal 40% en rijpt hij minimaal drie jaar in houten vaten (bijvoorbeeld eiken) van maximaal 700 liter. Bron: Irish Whiskey Technical File (Ierse overheid)
- Scotch whisky
- Volgens de Britse regelgeving (Scotch Whisky Regulations 2009) is Scotch whisky gerijpt in Schotland, minimaal drie jaar, uitsluitend in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter, en heeft hij een alcoholpercentage van minimaal 40%. Bron: Scotch Whisky Regulations 2009 (legislation.gov.uk)
- Single malt Scotch
- Single malt Scotch is gedistilleerd bij één distilleerderij, van water en gemoute gerst zonder andere granen, in potstills. Hij moet volgens de Scotch Whisky Association ook in Schotland gebotteld worden. Bron: Scotch Whisky Regulations 2009 (legislation.gov.uk)
Whisky: gebieden en merken
- Ballantine’s
- Ballantine’s is een blended Scotch whisky uit Dumbarton, Schotland. Bron: Wikipedia (EN)
- Cardhu
- Cardhu is een Speyside single malt-distilleerderij bij Archiestown in Moray, in 1824 opgericht door John Cumming en zijn vrouw Helen. Bron: Wikipedia (EN)
- Chivas Regal
- Chivas Regal is een blended Scotch whisky. Bron: Wikipedia (EN)
- Glenfarclas
- Glenfarclas is een Speyside-distilleerderij in Ballindalloch (Schotland), in handen van de familie Grant. Bron: Wikipedia (EN)
- Glenfiddich
- Glenfiddich is een Speyside single malt-distilleerderij in Dufftown in Moray, Schotland. Bron: Wikipedia (EN)
- Islay
- Islay is een eiland voor de westkust van Schotland en een van de whiskygebieden van Schotland. Bron: Wikipedia (EN)
- Jack Daniel’s
- Jack Daniel’s is een merk Tennessee whiskey uit Lynchburg, Tennessee, verpakt in vierkante flessen. Bron: Wikipedia (EN)
- Jameson
- Jameson is een blended Ierse whiskey, oorspronkelijk een van de zes belangrijkste Dublinse whiskeys. Bron: Wikipedia (EN)
- Jim Beam
- Jim Beam is een bourbonmerk uit Kentucky en een van de best verkochte bourbons ter wereld. Bron: Wikipedia (EN)
- Johnnie Walker
- Johnnie Walker is een Scotchmerk dat in 1820 in het Schotse Kilmarnock is begonnen. Bron: Wikipedia (EN)
- Knockando
- Knockando is een Schotse single malt-distilleerderij in Moray, in het Strathspey-whiskygebied. Bron: Wikipedia (EN)
- Lagavulin
- Lagavulin is een Islay single malt-distilleerderij in het dorp Lagavulin, in het zuiden van het eiland Islay. Bron: Wikipedia (EN)
- Speyside
- Speyside single malts komen uit het gebied rond de rivier de Spey in het noordoosten van Schotland. The Glenlivet en Glenfiddich zijn volgens Wikipedia de twee best verkochte single malts ter wereld. Bron: Wikipedia (EN)
- The Famous Grouse
- The Famous Grouse is een blended Scotch whisky die voor het eerst in 1896 door Matthew Gloag & Son werd gemaakt. Bron: Wikipedia (EN)
- The Glenlivet
- The Glenlivet is een Speyside single malt-merk, in 1824 opgericht door George Smith. Het was de eerste legaal vergunde whiskyproducent in het Livet-dal. Bron: Wikipedia (EN)
- The Glenrothes
- The Glenrothes is een Speyside single malt-distilleerderij in het stadje Rothes. Bron: Wikipedia (EN)
- Tullibardine
- Tullibardine is een Schotse single malt-distilleerderij (sinds 1949) in Blackford, Perth and Kinross. Bron: Wikipedia (EN)
Rioja, Cava en Port
- Cava-categorieën
- Volgens de Consejo Regulador rijpt Cava de Guarda minimaal 9 maanden en Cava de Guarda Superior langer: Reserva meer dan 18 maanden en Gran Reserva 30 maanden. Brut Nature bevat geen toegevoegde suiker. Bron: Consejo Regulador DO Cava
- Port
- Volgens het Portugese wijninstituut IVDP is port een versterkte wijn uit het afgebakende Douro-gebied, waarbij de gisting wordt gestopt door druivenbrandewijn toe te voegen. Het alcoholgehalte ligt meestal tussen 19 en 22% vol. Bron: IVDP (Port-instituut)
- Rioja Crianza
- Een Rioja Crianza heeft volgens de Consejo Regulador minimaal twee jaar rijping achter de rug, waarvan minstens één jaar in eikenhouten vaten van 225 liter (bij witte wijn en rosé: minimaal zes maanden op vat). Bron: Consejo Regulador DOCa Rioja
- Rioja Reserva
- Een Rioja Reserva heeft volgens de Consejo Regulador minimaal drie jaar rijping tussen vat en fles, waarvan minstens één jaar op eikenhouten vat en zes maanden op fles. Bron: Consejo Regulador DOCa Rioja
Champagne
- Bewaren
- Het Comité Champagne adviseert flessen donker, geurvrij en geventileerd te bewaren, bij 10 tot 15 °C en 60 tot 80% luchtvochtigheid. Liggend of rechtop maakt volgens het Comité niets uit voor de kwaliteit van de wijn. Bron: Comité Champagne
- Glas
- Het Comité Champagne noemt een glas dat hoog en buikig is en bovenaan smaller wordt, zodat de wijn zijn aroma’s kan tonen en de bubbels zich kunnen ontwikkelen. Was de glazen met warm water zonder afwasmiddel. Bron: Comité Champagne
- Na het openen
- Het Comité Champagne adviseert een open fles na het serveren af te sluiten met een hermetische champagnestop. Bron: Comité Champagne
- Openen en inschenken
- Het Comité Champagne beschrijft: houd de kurk vast, kantel de fles onder een hoek van 30 tot 45 graden (niet richting een persoon) en draai de fles, niet de kurk. Schenk in twee keer, langzaam en gelijkmatig. Bron: Comité Champagne
- Serveertemperatuur champagne
- Het Comité Champagne adviseert een serveertemperatuur van 8 tot 10 °C. Koel de fles 30 minuten in een ijsemmer met half water en half ijs, of een paar uur onderin de koelkast. Bron: Comité Champagne
Serveren
- Serveertemperatuur mousserende wijn (algemeen)
- Volgens Foodies Magazine serveer je mousserende wijn in het algemeen op 6 tot 8 graden, bij voorkeur in een flûte. Bron: Foodies Magazine
- Serveertemperatuur rode wijn
- Volgens Foodies Magazine serveer je fruitige, lichte rode wijn op 14 tot 16 graden en krachtige, volle rode wijn op ongeveer 18 graden. Bron: Foodies Magazine
- Serveertemperatuur rosé
- Volgens Foodies Magazine serveer je rosé op 6 tot 10 graden. Bron: Foodies Magazine
- Serveertemperatuur witte wijn
- Volgens Foodies Magazine serveer je frisse, lichte witte wijn op 8 tot 10 graden en volle witte wijn op 10 tot 12 graden. Bron: Foodies Magazine
Alle begrippen zijn gecontroleerd tegen de genoemde bron (laatst op 15 november 2026). Het zijn beschrijvingen van streek, druif, regels of merk en geen beoordeling van een product.